سوغات و صنایع دستی زنجان

شیرینی شستی زنجان

شیرینی شستی از سوغاتی‌های خوراکی زنجان است. اگر در ایام نوروز به زنجان سفر کنید، این نوع شیرینی را در هر خانه‌ای خواهید یافت. زنان زنجانی شیرینی شستی را در خانه‌هایشان تهیه می‌کنند. همان‌طور که از نام این شیرینی پیداست، شیرینی پزان با انگشت شست حفره‌ای در میان تکه‌ای خمیر ایجاد می‌کنند و داخل آن عسل، شیره انگور یا خرما و مربا می‌ریزند. این شیرینی سپس در مغز پسته و بادام غلتانده می‌شود و طعمی منحصربه‌فرد به خود می‌گیرد. این شیرینی خوشمزه از پرفروشترین سوغاتی‌های استان زنجان است.

نان اردک زنجان

از خوردنی‌های پرطرفدار استان زنجان نان اردک می‌باشد که برای تهیه آن از آرد نان بربری، شیر، شکر، تخم‌مرغ، بکینگ‌پودر و روغن استفاده می‌کنند. گاهی متناسب با سلیقه‌ آشپز در تهیه آن آب پنیر هم بکار برده می‌شود. بعد از اینکه با مواد گفته ‌شده خمیر درست شد آن را در داخل روغن سرخ می‌کنند و پس از آن نان آماده خوردن می‌شود. این نان که قدمت زیادی در زنجان دارد در ابتدا توسط بانوان پخته می‌شد ولی به خاطر محبوبیت زیادی که در بین ساکنین این شهر و گردشگران پیدا کرده‌است هم‌اکنون در قنادی‌ها و کارگاه‌های شیرینی‌پزی نیز به فروش می‌رسد. نان اردك از سوغاتی‌های خوراكی استان زنجان به شمار می‌رود.

شیرینی نان برنجی زنجان

شیرینی نان برنجی به خاطر محبوبیت بسیاری که دارد تقریبا در تمامی شهرها مانند کرمانشاه، میبد، قزوین و زنجان پخته می‌شود. نان برنجی کرمانشاهی با روغن کرمانشاهی تهیه می‌شود. برای تزیین نان برنجی شیرازی، از تخم خرفه استفاده می‌کنند. آنچه این شیرینی را در هر شهر متمایز می‌کند نوع پخت آن می‌باشد که با مزاج هر استان مطابقت دارد. زنجانی‌ها معتقدند که نان برنجی برای اولین بار در زنجان پخته شده و خاستگاه این شیرینی به شهر آن‌ها بازمی‌گردد. شیرینی نان برنجی استان زنجان در دو نوع ساده و زعفرانی به بازار عرضه می‌شود و برای تهیه آن از آرد برنج، شکر، آرد گندم، تخم‌مرغ، گلاب و روغن استفاده می‌کنند. شیرینی نان برنجی از سوغات خوراكی استان زنجان محسوب می‌شود.

شیرینی انگشت پیچ زنجان

شیرینی انگشت پیچ یکی از شیرینی‌های پرطرفدار زنجان است. انگشت پیچ به هر چیز غلیظی گفته می‌شود که مانند عسل یا شیره‌انگور به دور انگشت می‌پیچد. زنجانی‌ها برای تهیه انگشت‌پیچ از سفیده تخم‌مرغ، گلاب، شکر و آب استفاده می‌کنند. ترکیب این مواد را به هم می‌زنند و اینقدر تکرار می‌کنند تا ترکیب سفتی شبیه عسل به دست آید. سپس برای تزئین انگشت‌پیچ از مغزهای مختلف نظیر بادام، پسته و فندق استفاده می‌کنند. این دسر خوشمزه و دلچسب، در استان زنجان معمولا در ماه رمضان پخت می‌شود.

نمدبافی زنجان

یکی از صنایع دستی تولید زنجان، نمد می‌باشد که از پشم تهیه می‌شود. نمدبافان در تولید نمد، الیاف پشمی را به هم نمی‌بافند، بلکه آنها را به کمک فشار، رطوبت و حرارت درهم فشرده می‌کنند. زنجانی‌ها از پشم بهاره گوسفند در تهیه نمد بهره می‌برند. مقدار پشمی که در تولید نمد بکار می‌رود برابر با پشم به‌کار رفته در تولید قالی است، اما از آنجایی که نمد خیلی سریع و حتی در طی یک روز آماده می‌شود، نسبت به قالی قیمت پایین‌تری دارد.

جاجیم‌ زنجان

افراد بسیاری در زنجان به بافت جاجیم مشغول هستند. جاجیم زنجانی از پشمی تابیده‌شده به نام الوان بافته می‌شود و کاربردهای فراوانی نظیر رختخواب‌پیچ، پادری و زیرانداز دارد. گاهی در بافت جاجیم از نخ پنبه، نخ ابریشمی و کاموا نیز استفاده می‌شود. جاجیم‌های زنجان طرح‌ها و رنگ‌های مختلفی دارند و گردشگران آن را به عنوان سوغات زنجان تهیه می‌کنند.

سوزن‌دوزی زنجان

منجوق‌دوزی و گلدوزی از زیر شاخه‌های هنر سوزن‌دوزی محسوب می‌شوند و زنجانی‌ها در این هنر تبحر بالایی دارند. از هنر منجوق‌دوزی و گلدوزی در تزئین لباس و پارچه استفاده می‌شود و شما می‌توانید آن‌ها را به‌عنوان سوغات زنجان با خود به شهرتان ببرید.

چاروق زنجان

چاروق که از کفش‌های سنتی زنجان است نوعی پاپوش است که مردمان در گذشته برای عبور از مسیرهای سنگلاخ و صعب‌العبور کوهستانی به پا می‌کردند. چاروق با چرم گاو و نخ ابریشمی یا نخ گلابتون دوخته می‌شود. چاروق دوزی هنری بسیار قدیمی است و به دوران ساسانیان تعلق دارد، اما اوج رونق آن به زمان صفویان بازمی‌گردد. یكی از سوغاتی‌های جذاب و منحصربه‌فرد استان زنجان چاروق است. چاروق که مخصوص بانوان می‌باشد به عنوان روفرشی و پاپوش استفاده می‌شود. البته چاروق مردانه هم تولید می‌شود. چاروق‌های زنجان در طرح‌ها و نقش‌های مختلفی دوخته می‌شوند و شما می‌توانید آنها را در نوع تمام چرم، توری، پرده بند و تمام پوست در بازارهای این شهر بیابید و به عنوان سوغاتی زنجان تهیه کنید.

پیاز کوهی زنجان

یکی از سبزی‌های زنجان که به عنوان سوغات زنجان می‌توان از آن یادکرد، پیاز کوهی است. این پیاز در روستاها و کوه‌های اطراف زنجان می‌روید و جزو دسته‌ گیاهان خودرو به‌حساب می‌آید. زنجانی‌ها از پیاز کوهی در تهیه سالاد و آش استفاده می‌کنند. نام محلی آن والک است و طعم بی‌نظیری به غذا می‌دهد. از این سبزی برای درمان موهای سفید و رشد مجدد موهای مشکی استفاده می‌شود. زنجانی‌ها از آش پیاز کوهی برای درمان عفونت ریه‌ها و سرماخوردگی استفاده می‌کنند و گردشگران آن را به عنوان سوغات خورکی زنجان، خرید می‌کنند.

چاقو زنجان

یکی از مشهورترین سوغاتی‌های استان زنجان چاقو می‌باشد و صنعت چاقوسازی در استان زنجان قدمت زیادی دارد. قدیمی‌ترین چاقویی که در این استان پیدا شده‌است مربوط به مردان نمکی چهرآباد واقع در روستای حمزه می‌باشد که به قرن 18 پیش از میلاد بازمی‌گردد. چاقوهای زنجانی از فولاد ضدزنگ ساخته می‌شوند و پس از عملیات چکش‌کاری و حرارت دهی، تیز و بادوام می‌شوند. چاقوسازی زنجان به ظرافت، تناسب و قدرت در برش معروف است. اگر قصد خرید چاقو از زنجان را دارید، می‌توانید انواع مختلف چاقوهای ضامن‌دار، ساده، میوه‌خوری، کارد شکاری، قمه، کاردهای کمری، کاردهای آشپزی، قلم‌تراش و چندکاره را در بازار این شهر بیابید. شاید بتوان ادعا کرد که بهترین سوغات زنجان، چاقو زنجان است.

ملیله کاری زنجان

ملیله کاری که در دسته هنر فلزکاری قرار می‌گیرد، از صنایع دستی قدیمی زنجان است. قدمت ملیله کاری زنجان به قرن دهم هجری می‌رسد. هنرمند ملیله کار با استفاده از سیم و مفتول‌های نازک از جنس نقره، نقش‌هایی چون بته‌جقه، ریزه جقه، برگ، برگ فرنگ، غنچه، پیچ، جفت پیچ، پیچک، سه چشمه و غیره می‌سازد. ظروف نقره مانند قندان، سینی، گیره استکان، گلدان، شمعدان، قاب عکس، شکلات‌خوری و زیورآلاتی مانند گل سینه از گران‌ترین سوغات زنجان است. در سال 1397 شهر زنجان به عنوان شهر جهانی ملیله از سوی شورای جهانی صنایع دستی به ثبت رسیده است.

سقز زنجان

یکی از سوغاتی‌های خوراکی زنجان سقز است که از شکاف درخت پسته وحشی یا بنه به بیرون تراوش می‌کند. سقز که به جای آدامس استفاده می‌شود برای هضم غذا، رفع بوی بد دهان و جلوگیری از پوسیدگی دندان مفید است. همچنین از آن به عنوان مرهم زخم استفاده می‌شود.

سبزی غازیاغی زنجان

انواع سبزی کوهی زنجان شامل تره کوهی، سبزی غازیاغی و پیاز کوهی است. از خواص سبزی کوهی می‌توان به تقویت حافظه، کاهش بیماری‌هایی چون سرطان و سکته قلبی، تقویت سیستم دفاعی بدن، افزایش قدرت بینایی و دفع کلسترول اشاره کرد. اگر شهر زنجان را به عنوان مقصد گردشگری انتخاب کرده‌اید، سبزی‌های محلی آن را فراموش نکنید.

مسگری زنجان

مسگری یکی از قدیمی‌ترین صنایع فلزی است و در ایران دارای سابقه طولانی است. در خیلی از شهرهای ایران بازار مسگرها به صورت جداگانه وجود دارد. در مسگری زنجان از روش کنده‌کاری برای ایجاد نقوش بر روی فلز استفاده می‌شود و انواع ظروف مسی کاربردی و تزئینی در ابعاد مختلف، در بازار مسگرهای زنجان یافت می‌شود.

قالی‌بافی زنجان

قدمت قالی‌بافی زنجان به اوایل دوره ساسانیان برمی‌گردد. از معروف‌ترین طرح‌های بافت قالی و فرش در زنجان ریز ماهی، ماهی درهم، نقشه قلتوق، افشار و بیجار هستند. فرش افشار زنجان از قالی‌های ریزبافت است و هم در ایران پرطرفدار است و هم از کالاهای صادراتی زنجان محسوب می‌شود.

گلیم‌بافی زنجان

گلیم‌بافی که از صنایع دستی مهم و سوغات زنجان است در بسیاری از مناطق استان زنجان رواج دارد. روستاییان استان زنجان در کنار دامداری و کشاورزی، به قالی‌بافی و گلیم‌بافی نیز مشغول هستند. روستاهای قره‌پشتلو و انگوران از مهم‌ترین مراکز گلیم‌بافی در زنجان هستند. هنرمندان زنجانی از طرح‌هایی با نقش‌های حیوانی، گیاهی و هندسی برای بافت گلیم استفاده می‌کنند.

رنگرزی زنجان

زنجانی‌ها در رنگ کردن کالاهای نساجی مانند نخ، پارچه و پوشاک تبحر بالایی دارند و صنعت رنگرزی زنجان در کل کشور مشهور است.

خاتم‌کاری زنجان

خاتم سازی یا خاتم‌کاری هنر آراستن سطح ظروف و اشیاء با مثلث‌های کوچک می‌باشد. شمعدان مسی، قندان مسی، گلدان مسی و قاب و تابلوهای تزیینی از محصولات خاتم‌کاری شده زنجان هستند که در اندازه و طرح‌های مختلف تولید می‌شوند.

نقاشی مینیاتور زنجان

نقاشی مینیاتور در زنجان جایگاه ویژه‌ای دارد و هنرمندان زنجانی آثار بی بدیلی در این زمینه تولید کرده‌اند. از جمله این آثار می‌توان به نقاشی مینیاتور معراج حضرت محمد اشاره کرد که توسط رضا اصل نجفی‌فرد مینیاتوریست زنجانی اجرا شده‌است.

سفالگری زنجان

ظروف سفالی مانند خمره، کشک‌ساب، کوزه و تنور از جمله سوغاتی‌های زیبایی هستند که می‌توانید از استان زنجان خرید کنید.

پرسش‌های متداول

از زنجان چه بخریم؟ در سفر به زنجان، چاقو، فرش، قالی و انواع شیرینی‌های زنجانی را می‌توانید به عنوان سوغات بخرید.
سوغات صنایع دستی زنجان کدامند؟ چاقو سازی، مسگری، نقره‌سازی، ملیله‌کاری، چارق‌دوزی و فرش‌بافی از صنایع دستی معروف زنجان هستند.
شیرینی‌های معروف زنجان کدامند؟ از شیرینی‌های معروف زنجان می‌توان به شیرینی شستی، نان اردک زنجان، شیرینی انگشت‌پیچ و شیرینی نان برنجی اشاره کرد.
سوغات زنجان از کجا بخریم؟ بازار تاریخی زنجان، پاساژ مروارید، فروشگاه‌های صنایع دستی میدان انقلاب، خیابان امامزاده و خیابان امام خمینی زنجان از جاهایی هستند که می توانید سوغات زنجان را از آنها تهیه کنید.
بهترین سوغات زنجان چیست؟ چاقو، فرش و ملیله از بهترین سوغاتی‌های زنجان هستند.
چاروق چیست؟ چاروق یا چموش نوعی پاپوش قدیمی است که در گذشته چوپانان در دشت و بیابان از آن استفاده می‌کردند. امروزه خانم‌های زنجانی از آن به عنوان روفرشی استفاده می‌کنند.
شیرینی شستی مخصوص کدام شهر است؟ زنجان