آداب و رسوم ازدواج در کشورهای مختلف جهان
ازدواج در فرهنگ‌های مختلف جهان فقط به برگزاری یک جشن و پیوند میان دو نفر محدود نمی‌شود؛ بلکه مجموعه‌ای از آیین‌ها، باورها و رسوم گوناگون را در خود جای داده است. در بعضی کشورها، عروس و داماد پیش از ازدواج باید در مراسمی خاص شرکت کنند، در برخی فرهنگ‌ها خانواده‌ها نقش بسیار پررنگی در مراسم دارند و در بعضی مناطق نیز رسم‌هایی وجود دارد که برای مردم کشورهای دیگر بسیار عجیب و شگفت‌انگیز به نظر می‌رسد. از شکستن ظروف در آلمان و کثیف‌کردن عروس و داماد در برخی مناطق اسکاتلند گرفته تا مراسم تیراندازی نمادین در چین، پوشاندن عروس و داماد با زردچوبه در هند و آیین‌های نمادین سفره عقد در ایران، هر فرهنگ داستان متفاوتی برای آغاز زندگی مشترک دارد. بسیاری از این رسوم ریشه در باورهای قدیمی درباره خوش‌شانسی، باروری، ثروت، محافظت از زوج و پیوند میان دو خانواده دارند. در این صفحه با ۲۰ رسم جالب و متفاوت ازدواج در کشورهای مختلف جهان آشنا می‌شویم؛ رسوم و مراسمی که نشان می‌دهند مردم نقاط مختلف دنیا چگونه عشق، تشکیل خانواده و آغاز زندگی مشترک را جشن می‌گیرند. در معرفی هر کشور، تمرکز اصلی بر آیین‌هایی است که از نظر فرهنگی، تاریخی یا نمادین جذاب و متفاوت هستند.
مراسم جالب ازدواج در ایران، سفره عقد پر از نمادهای خوش‌یمنی
در مراسم سنتی ازدواج ایرانی، سفره عقد تنها یک عنصر تزئینی نیست، بلکه مجموعه‌ای از اشیا و خوراکی‌های نمادین است که در برابر عروس و داماد چیده می‌شود. آینه و شمعدان، نان، نبات، عسل، تخم‌مرغ، سکه و انواع خوراکی‌ها از جمله عناصر رایج سفره عقد هستند و هرکدام می‌توانند نمادی از آرزوهایی برای زندگی آینده زوج باشند. برای نمونه، آینه و شمع‌ها معمولاً با روشنایی و آینده‌ای روشن ارتباط دارند، عسل و نبات نماد شیرینی زندگی مشترک‌اند، نان با برکت و فراوانی و سکه با ثروت، روزی و رفاه ارتباط پیدا می‌کند. برخی دیگر از عناصر نیز نماد باروری، تداوم نسل، سلامتی یا خیر و برکت هستند. به همین دلیل، سفره عقد یکی از نمونه‌های جالب پیوند میان نمادپردازی و آیین ازدواج در فرهنگ ایرانی به شمار می‌رود.
رسم‌های عجیب ازدواج در چین، تیراندازی نمادین داماد به عروس
یکی از رسوم جالب ازدواج در میان قوم یوگور در شمال‌غربی چین، آیینی است که در آن داماد با تیر و کمان سه تیر به سمت لباس عروس شلیک می‌کند. تیرها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که آسیبی به عروس نرسانند و هدف، اصابت به بدن او نیست. داماد پس از شلیک، تیرها را جمع کرده و می‌شکند. این مراسم نمادین در باور سنتی یوگورها برای دفع نیروهای شر و آرزوی عشق و زندگی مشترک پایدار انجام می‌شود. در میان قوم توجیا در جنوب چین، «آیین گریه عروس» یکی از سنت‌های متفاوت پیش از ازدواج است. در شکل سنتی، عروس حدود یک ماه پیش از مراسم، هر روز برای مدتی به‌صورت آهنگین گریه می‌کند و پس از حدود ده روز، مادر و سپس دیگر زنان خانواده نیز به او می‌پیوندند. این گریه نشانه پشیمانی از ازدواج نیست، بلکه راهی برای خداحافظی با دوران مجردی، ابراز احساسات و قدردانی از والدین است. در گذشته، توانایی عروس در اجرای زیبا و آهنگین این آیین اهمیت ویژه‌ای داشت.
ازدواج ارواح در چین
یکی از عجیب‌ترین سنت‌های تاریخی چین، «ازدواج ارواح» یا ازدواج پس از مرگ است که قدمتی چند هزار ساله دارد. در این رسم، برای فردی که پیش از ازدواج فوت کرده، همسری درگذشته در نظر گرفته می‌شد تا در جهان پس از مرگ تنها نباشد. اگرچه این سنت امروزه بسیار محدود و غیرقانونی است، اما در برخی مناطق روستایی در گذشته و حتی در مواردی در دوران معاصر، به خریدوفروش غیرقانونی اجساد، سرقت قبر و جرایم مرتبط با «عروس مرده» منجر شده است. در جنوب‌غربی چین نیز قوم موسو سنتی متفاوت به نام «ازدواج راه‌رفتن» دارند. در این شیوه، زن و مرد می‌توانند رابطه عاطفی و زناشویی داشته باشند، بدون آنکه الزاماً در یک خانه زندگی کنند. مرد معمولاً شب را نزد شریک خود می‌گذراند و پیش از صبح به خانه مادری خود بازمی‌گردد، در حالی که فرزندان در خانواده مادر و در میان خویشاوندان مادری بزرگ می‌شوند. این شیوه، برخلاف الگوی رایج ازدواج، با ساختار مادرتبار جامعه موسو ارتباط دارد و رابطه زوج نیز می‌تواند با توافق دو طرف ادامه پیدا کند یا پایان یابد.
جمع کردن خرده‌های ظروف شکسته شده توسط عروس و داماد در آلمان
یکی از معروف‌ترین رسوم سنتی ازدواج در آلمان، «پولترآبند» نام دارد. این مراسم معمولاً پیش از عروسی برگزار می‌شود و در آن دوستان، خانواده و گاهی همسایگان ظروف چینی، سفالی و سرامیکی را روی زمین می‌شکنند. صدای بلند شکستن ظروف در باورهای سنتی با خوش‌یمنی و دورکردن نیروهای بد ارتباط داشته است. منشأ دقیق این رسم مشخص نیست، اما شواهد مکتوب از شکل‌هایی از آن به قرون میانه بازمی‌گردد. نکته جالب در پولترآبند این است که شیشه و آینه معمولاً شکسته نمی‌شوند؛ زیرا شکستن آینه در باورهای قدیمی نشانه بدشانسی بوده است. پس از پایان مراسم، عروس و داماد باید خرده‌های ظروف را با همکاری یکدیگر جمع کنند. این کار نمادی از زندگی مشترک است و نشان می‌دهد که زوج باید مشکلات و سختی‌های زندگی را در کنار یکدیگر برطرف کنند.
اره کردن کنده درخت در آلمان
یکی دیگر از رسوم جالب ازدواج در آلمان، اره‌کردن تنه درخت است. پس از مراسم، یک کنده درخت مقابل عروس و داماد قرار می‌گیرد و آنها با یک اره دوطرفه تلاش می‌کنند آن را ببرند. این فعالیت نمادین، همکاری، هماهنگی و توانایی زوج برای حل مشکلات مشترک را نشان می‌دهد؛ گویی نخستین مانع زندگی مشترک را باید با کمک یکدیگر پشت سر بگذارند. در برخی مناطق شمال آلمان، رسوم محلی عجیب‌تری نیز وجود داشته است. در یکی از آنها، شلوار داماد در نیمه‌شب سوزانده می‌شد تا پایان دوران مجردی او را نشان دهد و خاکستر آن همراه با یک بطری مشروب دفن می‌شد. حدود یک سال بعد، بطری را بیرون می‌آوردند و با دوستان می‌نوشیدند. این رسم‌های محلی امروزه عمومی یا الزامی نیستند و بیشتر جنبه سرگرم‌کننده دارند.
رسم‌های عجیب ازدواج در کنیا
در میان ماسایی‌های کنیا، یکی از رسوم جالب ازدواج، تف کردن پدر عروس بر سر و سینه دختر هنگام بدرقه او است. این رفتار برخلاف برداشت رایج در بسیاری از فرهنگ‌ها، توهین‌آمیز نیست و در چارچوب سنتی ماسایی می‌تواند نمادی از برکت، خوش‌یمنی و آرزوی خیر برای عروس باشد. در برخی روایت‌های محلی نیز گفته می‌شود عروس هنگام ترک خانه پدری نباید به پشت سر خود نگاه کند. این باور با گذار او از خانواده پدری به زندگی جدید ارتباط دارد و روایت‌هایی مانند تبدیل شدن عروس به سنگ نیز درباره آن نقل شده است؛ بااین‌حال، چنین جزئیاتی را باید باور یا روایت محلی دانست، نه رسمی قطعی در میان همه ماسایی‌ها. از دیگر سنت‌های جالب در برخی جوامع کنیا، ازدواج زن با زن است که در مردم‌شناسی با عنوان «ازدواج زن با زن» شناخته می‌شود. این سنت که در جوامعی مانند کامبا، کیسی، کیکویو و ناندی گزارش شده، با ازدواج همجنس‌گرایانه به معنای امروزی یکسان نیست و بیشتر به خویشاوندی، وراثت، مالکیت و تداوم تبار مربوط می‌شود. در برخی شکل‌های این سنت، زنی که وارث پسر ندارد، با زن دیگری ازدواج می‌کند و نقش اجتماعی «شوهر» را بر عهده می‌گیرد. او ممکن است مهریه بپردازد و فرزندان زن از مردی که برای این منظور انتخاب می‌شود، از نظر اجتماعی به او و خاندانش تعلق داشته باشند. هدف اصلی این نظام، حفظ نام خانوادگی، دارایی و جانشینی نسل بوده است؛ هرچند شکل اجرای آن در جوامع مختلف کنیا متفاوت بوده است.
مراسم جالب ازدواج در مکزیک، انداختن حلقه یا ریسمان دور زوج
در برخی مراسم ازدواج سنتی مکزیک، آیینی به نام «لاسو» برگزار می‌شود. در این آیین، یک ریسمان یا حلقه تزئینی که معمولاً از گل، مهره یا عناصر تزئینی ساخته شده است، به شکل عدد هشت روی شانه‌های عروس و داماد قرار می‌گیرد. این لاسو معمولاً توسط اعضای خانواده یا افراد نزدیک زوج روی آنها گذاشته می‌شود. شکل هشت، به دلیل پیوستگی و نداشتن نقطه پایان، نمادی از اتحاد، تعهد و پیوند پایدار میان عروس و داماد است. لاسو تا پایان بخش مربوط به این آیین بر شانه‌های زوج باقی می‌ماند و سپس برداشته می‌شود. این رسم، نمونه‌ای از حضور خانواده و نزدیکان در مراسم ازدواج مکزیکی و تأکید نمادین بر همراهی زوج در زندگی مشترک است. در برخی عروسی‌های مکزیکی، رسوم دیگری نیز در کنار آیین لاسو دیده می‌شود؛ برای مثال، «آراس» که شامل سکه‌هایی است که داماد به عروس می‌دهد و نمادی از تعهد و مسئولیت مالی در زندگی مشترک است.
مراسم جالب ازدواج در مراکش، مراسم حمام عروس و حنابندان
یکی از رسوم شناخته‌شده عروسی در مراکش، مراسم حمام عروس است که معمولاً چند روز پیش از جشن اصلی برگزار می‌شود. عروس همراه با مادر، خویشاوندان و دوستان زن خود به حمام عمومی می‌رود و این مراسم نمادی از پاکیزگی و آمادگی برای ورود به زندگی مشترک است. در برخی سنت‌ها از شیر، آب گل یا گلاب و مواد معطر و گیاهی نیز استفاده می‌شود. پس از حمام، مراسم حنابندان یکی از مهم‌ترین بخش‌های جشن‌های پیش از عروسی است. در این مراسم، حنابند یا هنرمند حنا، دست‌ها و پاهای عروس را با نقش‌های ظریف و سنتی تزئین می‌کند و زنان خانواده و دوستان نیز در این جشن حضور دارند. حنا در فرهنگ عروسی مراکش نمادی از شادی، برکت، محافظت و آغاز مرحله‌ای تازه در زندگی عروس به شمار می‌رود.
عاماریه و تعویض لباس عروس در مراکش
در شب عروسی، یکی از دیدنی‌ترین بخش‌ها ورود عروس بر روی «عاماریه» است؛ نوعی تخت یا پالانکین تشریفاتی که چند نفر آن را بر دوش می‌گیرند و عروس را در میان موسیقی و شادی مهمانان به محل جشن می‌آورند. این شیوه ورود، جایگاه ویژه عروس را در مراسم نشان می‌دهد و در برخی عروسی‌ها داماد نیز در مراسمی مشابه وارد می‌شود. جزئیات این رسم، از جمله تعداد دفعات چرخاندن عاماریه، بسته به منطقه و خانواده متفاوت است. یکی دیگر از ویژگی‌های جذاب عروسی مراکش، تعویض چندباره لباس عروس است. در برخی عروسی‌های سنتی، عروس تا هفت لباس یا لباس‌های محلی گوناگون می‌پوشد که می‌توانند بازتاب‌دهنده مناطق و فرهنگ‌های مختلف مراکش باشند. این لباس‌ها معمولاً با زیورآلات، آرایش و موسیقی مخصوص هر مرحله همراه هستند و به عروسی جلوه‌ای رنگارنگ و باشکوه می‌بخشند. البته تعداد لباس‌ها و ترتیب پوشیدن آنها در مناطق و خانواده‌های مختلف یکسان نیست.
مراسم جالب ازدواج در کره جنوبی، پرتاب خرما و شاه‌بلوط برای پیش‌بینی تعداد فرزندان
مراسم پِبِک یکی از آیین‌های سنتی ازدواج در کره جنوبی است که در آن عروس و داماد با پوشیدن لباس سنتی کره‌ای، در برابر والدین و بزرگ‌ترهای خانواده تعظیم می‌کنند. یکی از بخش‌های جذاب این مراسم، پرتاب خرما و شاه‌بلوط توسط والدین به سوی پارچه یا دامنی است که عروس برای گرفتن آنها در دست دارد. خرما و شاه‌بلوط در فرهنگ سنتی کره نماد باروری، فرزندان و تداوم خانواده هستند. در باور سنتی، تعداد خوراکی‌هایی که عروس و داماد می‌گیرند گاهی به‌صورت نمادین تعداد فرزندان آینده آنها را نشان می‌دهد؛ بااین‌حال، این رسم بیشتر جنبه نمادین و فرهنگی دارد و پیش‌بینی واقعی آینده محسوب نمی‌شود.
ترکه زدن به کف پای داماد در کره جنوبی
از دیگر رسوم قدیمی و جالب، زدن کف پای داماد است که در برخی خانواده‌ها و مناطق رواج داشته است. در این رسم، پاهای داماد را می‌بستند و دوستان یا اعضای خانواده با چوب یا گاهی ماهی خشک‌شده به کف پای او ضربه می‌زدند. این کار بیشتر جنبه شوخی و آزمون داشت و برای سنجش صبر و تحمل داماد انجام می‌شد. غاز وحشی نیز در سنت ازدواج کره‌ای نماد وفاداری و تعهد مادام‌العمر بود و داماد آن را به خانواده عروس تقدیم می‌کرد. بعدها غاز زنده با غاز چوبی جایگزین شد که همچنان نماد وفاداری، هماهنگی و زندگی مشترک پایدار است. در کنار آن، اردک‌های چوبی، به‌ویژه اردک‌های ماندارین، نیز نمادی مرتبط با عشق و هماهنگی میان زوجین به شمار می‌روند.
مراسم جالب ازدواج در سوئد، بوسه‌های مهمانان در غیاب عروس یا داماد
یکی از رسوم سرگرم‌کننده‌ای که در برخی عروسی‌های سوئدی دیده می‌شود، به زمانی مربوط است که یکی از زوج‌ها برای مدتی محل مراسم را ترک می‌کند. اگر عروس از سالن خارج شود، ممکن است مهمانان زن به‌صورت شوخی به سراغ داماد بروند و او را ببوسند. برعکس، اگر داماد محل مراسم را ترک کند، نوبت مهمانان مرد است که به‌صورت نمادین عروس را ببوسند. این رسم جنبه‌ای کاملاً شوخ‌طبعانه دارد و قرار نیست به معنای روابط واقعی میان مهمانان و عروس یا داماد باشد. هدف آن ایجاد خنده و مشارکت مهمانان در جشن است و نمونه‌ای از بازی‌های اجتماعی و شوخی‌های گروهی در جشن‌های عروسی سوئدی به شمار می‌رود. یکی دیگر از سنت‌های جالب مرتبط با ازدواج در سوئد، گذاشتن سکه در کفش عروس است. در این رسم، معمولاً پدر عروس یک سکه نقره در کفش چپ و مادر او یک سکه طلا در کفش راست قرار می‌دهند. این سکه‌ها نمادی از آرزوی والدین برای رفاه و امنیت مالی دخترشان در زندگی مشترک هستند. در کنار این رسوم، در برخی جشن‌های پیش از ازدواج در سوئد نیز ممکن است دوستان عروس یا داماد را به‌صورت غافلگیرکننده همراه خود ببرند و برنامه‌هایی سرگرم‌کننده برای او ترتیب دهند.
مراسم جالب ازدواج در موریتانی، سنت پروارکردن دختران
در موریتانی، یکی از بحث‌برانگیزترین سنت‌های مرتبط با ازدواج، رسم «لبلوح» یا پروارکردن اجباری دختران است. این سنت در برخی جوامع موریتانی، به‌ویژه در میان بعضی خانواده‌های بیدان، رواج داشته و بر این باور سنتی استوار است که اندام درشت و چاقی زنان نشانه زیبایی، رفاه و جایگاه اجتماعی بالاتر است و می‌تواند شانس ازدواج دختران را افزایش دهد. در برخی موارد، این فرایند از دوران کودکی، حتی حدود پنج یا شش سالگی، آغاز می‌شود و دختران برای افزایش سریع وزن، به مصرف مقادیر بسیار زیادی غذا و شیر وادار می‌شوند. در برخی گزارش‌ها، میزان مصرف روزانه به حدود ۱۶ هزار کالری نیز رسیده است. روش اجرای لبلوح در مواردی بسیار خشن بوده است. دخترانی که از خوردن امتناع می‌کردند، ممکن بود با کتک، نیشگون یا روش‌هایی مانند فشردن انگشت پا میان دو چوب مجبور به ادامه خوردن شوند. برخی گزارش‌ها حتی از وادار کردن دختران به نوشیدن استفراغ خود خبر داده‌اند. همچنین در سال‌های اخیر، استفاده از برخی داروها و مواد افزایش‌دهنده وزن، از جمله کورتیکواستروئیدها و سایر استروئیدها، در بعضی موارد گزارش شده است. این شیوه‌ها و چاقی شدید می‌توانند پیامدهای جدی برای سلامت داشته باشند و با مشکلاتی مانند دیابت و بیماری‌های قلبی‌عروقی ارتباط داشته باشند. با این حال، لبلوح امروزه یک رسم عمومی در سراسر موریتانی نیست و گزارش‌ها از کاهش آن و افزایش مخالفت با این شیوه، به‌ویژه در میان نسل‌های جدید، حکایت دارند.
زَفّه، موکب پرشور عروسی در کشورهای عربی
در سنت زَفّه، عروس و داماد در میان موسیقی، آواز، رقص، طبل و شادی خانواده و مهمانان همراهی می‌شوند. زَفّه در اصل نوعی موکب و آیین سنتی عروسی است که گذار زوج از دوران مجردی به زندگی مشترک را نمادین می‌کند. در جریان این مراسم، در برخی جوامع اعمال نمادینی مانند نوشیدن شیر یا شکستن تخم‌مرغ برای خوش‌یمنی و محافظت از زوج انجام می‌شود. همچنین پرتاب گل و شیرینی در جریان موکب از دیگر جلوه‌های این سنت است. «زَفّه در ازدواج سنتی» در سال ۲۰۲۵ در فهرست نمایندگی میراث فرهنگی ناملموس بشریت یونسکو ثبت شد. این میراث به صورت مشترک توسط جیبوتی، کومور، امارات متحده عربی، عراق، اردن، موریتانی و سومالی به یونسکو معرفی شده است. یونسکو تأکید می‌کند که جزئیات آیین‌ها و شیوه اجرای زَفّه در میان جوامع مختلف با یکدیگر تفاوت دارد.
همراهی همسایگان در اجرای زَفّه
در برخی مناطق، زَفّه به شکل یک موکب برگزار می‌شود و ممکن است از خانه داماد یا نقطه‌ای دیگر آغاز شده و همراه با موسیقی، آواز و شادی تا محل اصلی جشن ادامه پیدا کند. برای نمونه، در سنت اردنی، موکب زَفّه می‌تواند از خانه داماد به سوی خانه عروس حرکت کند و سپس زوج را به محل برگزاری جشن همراهی کند. یکی از ویژگی‌های برجسته زَفّه، جنبه جمعی و نمایشی آن است. ورود یا همراهی عروس و داماد در این مراسم صرفاً یک جابه‌جایی ساده نیست، بلکه به رویدادی اجتماعی تبدیل می‌شود که خانواده، دوستان و دیگر اعضای جامعه در آن مشارکت دارند. موسیقی، رقص، آواز، لباس‌های ویژه و آیین‌های نمادین، زَفّه را به یکی از جلوه‌های پرشور و اجتماعی سنت‌های ازدواج در جوامع برگزارکننده آن تبدیل کرده است.
مراسم جالب ازدواج در ژاپن، نوشیدن سه‌باره از سه جام
در عروسی سنتی شینتویی ژاپن، آیینی به نام «سان‌سان‌کودو» برگزار می‌شود که طی آن عروس و داماد به‌صورت آیینی از سه جام ساکه با اندازه‌های کوچک، متوسط و بزرگ می‌نوشند. هر جام سه بار به لب برده می‌شود و تکرار سه‌باره، بخش مهمی از نمادپردازی این مراسم است. این نوشیدن مشترک، پیوند و تعهد میان عروس و داماد و همچنین پیوند میان دو خانواده را نمادین می‌کند. عدد سه و تکرار آن در این آیین اهمیت نمادین دارد و عدد ۹ نیز از مجموع سه بار نوشیدن از هر یک از سه جام به دست می‌آید. یکی از جذابیت‌های سان‌سان‌کودو، سادگی ظاهری آن در کنار معنای نمادین و تشریفاتی آن است. در برخی عروسی‌های سنتی ژاپنی، عروس ممکن است کلاه بزرگ «تسونوکاکوشی» بر سر بگذارد. در تفسیر سنتی، این پوشش نمادی از پنهان کردن حسادت و خودخواهی عروس و آمادگی او برای زندگی مشترک دانسته شده است. آرایش سنتی مانند سفید کردن کامل صورت و سیاه کردن دندان‌ها در بعضی عروسی‌ها دیده می‌شود، که البته در گذشته بیشتر رایج بود. تعویض لباس عروس در طول مراسم، که به «ایرو-نااوشی» معروف است، نیز یکی دیگر از سنت‌های ژاپنی است و معمولاً نمادی از گذار عروس به مرحله جدید زندگی و تغییر وضعیت او پس از ازدواج به شمار می‌رود.
مراسم جالب ازدواج در فرانسه
در برخی مناطق فرانسه، یکی از رسوم قدیمی پس از عروسی «سوپ عروسی» است. دوستان و نزدیکان زوج ممکن است پس از پایان جشن، آنها را با تهیه سوپی گاه عجیب و غیرمعمول غافلگیر کنند. این رسم بیشتر جنبه شوخی و سرگرمی دارد و نمادی از همراهی دوستان با زوج جوان در آغاز زندگی مشترک است. از دیگر سنت‌های قدیمی، جام عروسی دو دسته یا «کوپ دو ماریژ» است. این جام به‌عنوان یادگاری از ازدواج نگهداری می‌شد و در برخی خانواده‌ها نسل‌به‌نسل منتقل می‌گردید. نوشیدن از آن یا نگهداری جام در ارتباط با مراسم ازدواج، نمادی از جشن و پیوند زوج بود. شارواری نیز یکی از رسوم پرسر‌وصدا و جالب گذشته فرانسه بود. دوستان، همسایگان یا اعضای جامعه با قابلمه، ماهیتابه و وسایل مختلف سروصدا ایجاد می‌کردند. این مراسم گاهی جنبه شوخی داشت، اما در برخی موقعیت‌ها می‌توانست نوعی اعتراض یا فشار اجتماعی نیز باشد و امروزه بیشتر ارزش تاریخی و فولکلوریک دارد.
مراسم جالب ازدواج در کنگو، لبخند نزدن عروس و داماد
در جمهوری دموکراتیک کنگو، در برخی جوامع و روایت‌های مربوط به مراسم سنتی، جدی نگه داشتن چهره عروس و داماد در هنگام عروسی و حتی عکس‌های مربوط به آن، از رسوم جالب به شمار می‌رود. بر اساس این باور، لبخند نزدن نشانه جدی گرفتن ازدواج و مسئولیت‌های زندگی مشترک است؛ در حالی که لبخند ممکن است به‌عنوان بی‌توجهی به اهمیت این تعهد تلقی شود. جالب آنکه چهره جدی زوج لزوماً به معنای جدی بودن فضای جشن نیست. در بسیاری از مراسم، مهمانان با موسیقی، رقص و شادی از عروس و داماد استقبال می‌کنند و فضای جشن کاملاً پرنشاط است. همین تضاد میان چهره آرام و جدی زوج و شادی مهمانان، این رسم را برای ناظران خارجی جالب کرده است. در کنار این رسم، برخی سنت‌های ازدواج در جوامع کنگو بر پیوند میان دو خانواده و هدیه‌های نمادین تأکید دارند. برای نمونه، در میان قوم بَمبه در منطقه فیزی در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، ارائه یک خروس به داماد در مراسم سنتی ازدواج اهمیت ویژه‌ای دارد و نبود آن در برخی روایت‌ها می‌تواند نشانه رد درخواست ازدواج تلقی شود.
مراسم جالب ازدواج در ترکیه، قهوه شور و حنابندان
در ترکیه، هنگام خواستگاری، عروس آینده برای خانواده داماد قهوه ترک آماده می‌کند و در برخی خانواده‌ها به‌جای شکر، برای داماد نمک داخل قهوه می‌ریزد. این رسم بیشتر جنبه شوخی و آزمودن صبوری و واکنش داماد دارد و معمولاً اگر داماد بدون ناراحتی قهوه را بنوشد، نشانه‌ای از صبوری و خوش‌رفتاری او دانسته می‌شود. یکی از مهم‌ترین مراسم پیش از عروسی، «شب حنابندان» است که در ترکی به آن «کینا گجه‌سی» گفته می‌شود. این مراسم معمولاً یک روز یا چند روز پیش از عروسی برگزار می‌شود و در شکل سنتی آن، زنان خانواده و دوستان عروس گرد هم می‌آیند، آوازهای سنتی می‌خوانند و حنا را بر دست عروس می‌گذارند. در برخی مناطق، حنا بر انگشت کوچک داماد نیز گذاشته می‌شود.
برافراشتن پرچم عروسی بر فراز خانه داماد
برافراشتن پرچم عروسی نیز در بسیاری از مناطق ترکیه یکی از رسوم قدیمی است. در برخی مناطق، پرچم بر فراز خانه داماد نصب می‌شود و این کار نشانه آغاز رسمی جشن عروسی به شمار می‌رود. همچنین هنگام خروج عروس از خانه پدری، در بسیاری از مناطق یک روبان قرمز دور کمر او بسته می‌شود. این روبان که گاهی «کمربند سرخ» یا «کمربند استقامت» نامیده می‌شود، با مفاهیمی مانند خوش‌یمنی و زندگی زناشویی موفق ارتباط دارد. از دیگر ویژگی‌های سنتی عروسی‌های ترکیه می‌توان به موسیقی و رقص همراه با طبل و سازهای محلی، حرکت دسته‌جمعی برای بردن عروس و پخش شیرینی، سکه و خشکبار برای آرزوی فراوانی و خوشبختی اشاره کرد. البته جزئیات این رسوم در مناطق مختلف ترکیه تفاوت دارد و بسیاری از خانواده‌های امروزی نیز بخشی از این سنت‌ها را با شیوه‌های مدرن ترکیب می‌کنند.
مراسم جالب ازدواج در اندونزی
در اندونزی، به دلیل تنوع قومی و فرهنگی، آیین‌های ازدواج بسیار گوناگونی وجود دارد. یکی از رسوم جالب در سنت‌های جاوه‌ای، مراسم «انجاک تیلان» یا شکستن تخم‌مرغ است. در این آیین، داماد با پای برهنه روی تخم‌مرغ می‌ایستد و آن را می‌شکند و سپس عروس پای او را با آب گل و گیاهان معطر می‌شوید. تخم‌مرغ نماد زندگی و باروری و شستن پا نمادی از احترام، همراهی و آغاز زندگی مشترک دانسته می‌شود. یکی از عجیب‌ترین رسوم ازدواج در اندونزی به قوم تیدونگ در کالیمانتان مربوط است. بر اساس این سنت، عروس و داماد پس از ازدواج در گذشته باید سه روز و سه شب از خروج از خانه و حتی گذاشتن پا بر زمین خودداری می‌کردند. امروزه این رسم در برخی جوامع با شرایط زندگی مدرن تغییر کرده است و به شکل آیین «تالو لاندوم» در شب سوم ازدواج ادامه دارد. در برخی روایت‌های مربوط به سنت تیدونگ، محدودیت استفاده از حمام یا دستشویی نیز برای سه روز و سه شب ذکر شده و خانواده برای جلوگیری از شکستن این قاعده، مراقب زوج بودند و مقدار غذا و نوشیدنی آنان را کاهش می‌دادند. این رسم با باورهایی درباره خوشبختی، دوام زندگی مشترک و سلامت فرزندان ارتباط داده شده است.
مراسم جالب ازدواج در رومانی
در رومانی، یکی از جالب‌ترین و سرگرم‌کننده‌ترین رسم‌های عروسی، «ربایش عروس» است. در میانه جشن، معمولاً دوستان یا برخی از مهمانان، عروس را به‌صورت نمایشی از مراسم دور می‌کنند و او را به مکانی دیگر، مانند یک کافه، باشگاه یا مکان دیدنی، می‌برند. سپس داماد متوجه غیبت او می‌شود و برای بازگرداندنش باید با «ربایندگان» مذاکره کند. باجی که درخواست می‌شود معمولاً شامل چند بطری نوشیدنی یا انجام دادن یک کار خنده‌دار، مانند خواندن ترانه یا بیان جملات عاشقانه برای عروس، است. پس از توافق، عروس به جشن بازگردانده می‌شود و مراسم ادامه پیدا می‌کند. امروزه این رسم بیشتر جنبه سرگرمی دارد و معمولاً عروس نیز از قبل در جریان آن است و با رضایت خود در این بازی شرکت می‌کند. یکی دیگر از رسم‌های جالب در برخی مناطق رومانی، «رقص عروس» است. در این رسم، مهمانان به نوبت با عروس می‌رقصند و در ازای آن مبلغی پول به او می‌دهند. این رسم در مناطق مختلف شکل‌های متفاوتی دارد و گاهی بخشی از آیین انتقال عروس به زندگی زناشویی محسوب می‌شود. همچنین در برخی سنت‌های محلی، آوازها و نغمه‌های ویژه‌ای برای وداع عروس با خانه و خانواده پدری اجرا می‌شود که بیانگر اندوه او از ترک خانواده و آغاز مرحله‌ای تازه از زندگی است. بنابراین، برخلاف «فریاد زدن عروس»، بهتر است از «آواز یا نغمه وداع عروس» به‌عنوان رسم مستند یاد شود.
مراسم جالب ازدواج در اتیوپی
در میان قوم سور‌ی یا سورما در جنوب‌غربی اتیوپی، ازدواج با سنت‌های فرهنگی ویژه‌ای همراه است. یکی از شناخته‌شده‌ترین آنها استفاده از صفحه سفالی در لب پایین زنان است. در این سنت، لب پایین دختر جوان سوراخ و به‌تدریج کشیده می‌شود و صفحه‌هایی با اندازه‌های مختلف در آن قرار می‌گیرد. این رسم در فرهنگ سور‌ی با زیبایی، هویت و جایگاه اجتماعی زنان ارتباط دارد. صفحه لب همچنین در برخی روایت‌ها با ازدواج و پرداخت گاو به خانواده عروس ارتباط داده شده است. برخی منابع سنتی گزارش کرده‌اند که اندازه صفحه می‌تواند با تعداد گاوهای مورد انتظار خانواده عروس مرتبط باشد. یکی دیگر از رسوم مشهور سور‌ی، دونگی است؛ رقابتی سنتی که در آن مردان جوان با چوب‌های بلند با یکدیگر مبارزه می‌کنند. این مسابقات پس از فصل برداشت برگزار می‌شوند و علاوه بر نمایش شجاعت، قدرت و مهارت، در گذشته می‌توانستند در روند انتخاب همسر نیز نقش داشته باشند. در برخی روایت‌های مردم‌شناختی، زنان جوان پس از رقابت‌ها در انتخاب فرد مورد نظر خود نقش داشته‌اند. گاو نیز در فرهنگ سور‌ی اهمیت اقتصادی و اجتماعی زیادی دارد و در ازدواج سنتی، پرداخت گاو به خانواده عروس بخشی از فرایند ازدواج بوده است. به همین دلیل، دام و به‌ویژه گاو تنها یک دارایی اقتصادی نیست، بلکه با جایگاه اجتماعی، روابط خانوادگی و تشکیل زندگی مشترک نیز ارتباط دارد.
مراسم جالب ازدواج در هند، چندشوهری و راه رفتن روی ذغال
هند با تنوع قومی، زبانی و مذهبی خود، مجموعه‌ای بسیار متنوع از آداب ازدواج دارد. یکی از رسوم بسیار خاص در میان برخی از خانواده‌های قبیله هاتی در منطقه ترانس‌گیریِ ایالت هیماچال پرادش، نوعی چندشوهری برادرانه است که در آن یک زن با دو یا چند برادر ازدواج می‌کند. این سنت که امروزه بسیار نادر شده، در گذشته تا حدی با هدف جلوگیری از تقسیم زمین‌های کشاورزی و حفظ یکپارچگی دارایی خانوادگی شکل گرفته بود. در چنین ازدواج‌هایی، نحوه تقسیم زمان میان همسران می‌تواند بر اساس توافق اعضای خانواده و تصمیم زن تنظیم شود. در بخش دیگری از هند، در میان برخی خانواده‌های جامعه راتیا در منطقه رایگره ایالت چتیسگر، رسم بسیار متفاوتی دیده می‌شود. در این مراسم، عروس و داماد دست در دست هم با پای برهنه از روی زغال‌های گداخته عبور می‌کنند و گاهی چرخیدن پیرامون آتش مقدس نیز در همین مسیر انجام می‌شود. برخی از افراد محلی این مراسم را نمادی از ایمان، استقامت و آمادگی زوج برای روبه‌رو شدن با سختی‌های زندگی می‌دانند.
دزدیدن کفش‌های داماد و آتش مقدس
در برخی عروسی‌های هندو، به‌ویژه در شمال هند، رسم سرگرم‌کننده‌ای به نام «جوتا چوپای» نیز وجود دارد. هنگامی که داماد برای ورود به محل اصلی مراسم کفش‌های خود را درمی‌آورد، خواهران، دخترعموها، دخترخاله‌ها یا دوستان عروس کفش‌های او را می‌دزدند و پنهان می‌کنند. سپس برای پس دادن کفش‌ها از داماد پول یا هدیه می‌خواهند و میان دو طرف نوعی چانه‌زنی و شوخی شکل می‌گیرد. یکی از مهم‌ترین بخش‌های بسیاری از عروسی‌های هندو، مراسم «ساپتاپادی» یا «هفت گام» است. در برخی سنت‌ها، عروس و داماد هفت گام در کنار آتش مقدس برمی‌دارند و در برخی دیگر، هفت بار پیرامون آتش می‌چرخند. هر گام یا دور با دعا، وعده یا آرزویی برای زندگی مشترک همراه است و شکل دقیق این مراسم در مناطق و جوامع مختلف هند تفاوت دارد. همچنین در بخش‌هایی از هند، غذا در مراسم‌های خانوادگی و جشن‌ها روی برگ موز سرو می‌شود و خوردن غذا با دست نیز بخشی از فرهنگ غذایی رایج است.
رسم ازدواج در اسکاتلند، کثیف کردن عروس و داماد
در برخی مناطق اسکاتلند، پیش از برگزاری مراسم ازدواج رسمی، دوستان و اعضای خانواده رسم عجیبی به نام «سیاه‌کردن» را برای عروس یا داماد اجرا می‌کنند. در این مراسم، فرد موردنظر را با موادی مانند آرد، دوده، شیره، گل یا مواد غذایی مختلف کثیف می‌کنند و گاهی او را در همین وضعیت در میان مردم می‌گردانند. ظاهر این مراسم ممکن است برای فردی که با فرهنگ اسکاتلندی آشنا نیست بسیار عجیب و حتی خنده‌دار به نظر برسد. هدف این رسم، صرفاً شوخی با عروس یا داماد نیست. در باور سنتی، کسی که بتواند این موقعیت ناخوشایند و خجالت‌آور را تحمل کند، برای روبه‌روشدن با سختی‌های زندگی مشترک آماده‌تر خواهد بود. به همین دلیل، «کثیف‌شدن» پیش از ازدواج نوعی آزمون نمادین برای زوج محسوب می‌شود.
مراسم جالب ازدواج در فیلیپین
در منطقه ایلوکوس در شمال فیلیپین، سنت‌های ازدواج تحت تأثیر فرهنگ ایلوکانو و باورهای خانوادگی و مذهبی شکل گرفته‌اند. یکی از رسوم جالب، مراسم بیتور یا هدیه دادن پول به زوج جوان است. در این مراسم، خویشاوندان و مهمانان به عروس و داماد پول هدیه می‌دهند و در برخی شکل‌های سنتی، هنگام رقص اسکناس‌ها را به لباس آنها سنجاق می‌کنند. این کار علاوه بر کمک مالی به زوج، نمادی از حمایت خانواده و جامعه از آغاز زندگی مشترک است. رقص پاندانگو نیز با برخی مراسم عروسی در فیلیپین ارتباط داشته است. در این رقص، عروس و داماد در برابر مهمانان می‌رقصند و خویشاوندان و دوستان در جریان رقص به آنها پول یا هدایای ارزشمند می‌دهند. در برخی سنت‌ها، اسکناس‌ها مستقیماً به لباس زوج سنجاق می‌شوند و پس از پایان مراسم، پول جمع‌آوری‌شده در اختیار زوج قرار می‌گیرد تا برای آغاز زندگی مشترک از آن استفاده کنند. یکی دیگر از آیین‌های شناخته‌شده در برخی عروسی‌های فیلیپینی، رها کردن کبوترهای سفید است. عروس و داماد ممکن است پس از مراسم، یک جفت کبوتر سفید را آزاد کنند. این پرندگان نمادی از صلح، عشق و آغاز زندگی مشترک دانسته می‌شوند و پرواز آنها می‌تواند نشانه‌ای از آرزوی خوشبختی و آینده‌ای آرام برای زوج باشد.
متن دیدگاه
محرم در کشورهای مختلف
روز عاشورا
آب‌پاشی در کشورهای مختلف
آب‌پاشی
درختکاری در کشورهای مختلف
روز طبیعت
زمستان در کشورهای مختلف
فستیوال زمستانی
یلدا در کشورهای مختلف
یلدا
رمضان در کشورهای مختلف
جشنواره رمضان
هالووین در کشورهای مختلف
فستیوال هالووین
ولنتاین در کشورهای مختلف
ولنتاین